Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK” veya “Kurul”), Ağustos 2026 döneminde yayımladığı 2026/51, 2026/53 ve 2026/54 sayılı bültenler ile yatırım fonları ve portföy yönetim şirketlerine ilişkin önemli değişiklikler yapmıştır. 28.08.2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul Kararı ile Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’de (“Rehber”) yapılan değişiklikler kapsamında, mevcut fon portföylerinin yeni limitlere belirlenen geçiş süreleri içerisinde uyum sağlaması gerekmektedir.
YATIRIM FONLARI VE PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETLERİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER
Kurul tarafından yapılan değişiklikler, serbest fonların yatırımlarını sınırlandırırken portföy yönetim şirketlerinin (“PYŞ”) fon sayısı, portföy yöneticisi kapasitesi ve sermaye yeterliliğine ilişkin yeni yükümlülükler getirmektedir.
Serbest fon sayısı ve portföy yöneticisi kapasitesi bakımından, bir PYŞ’nin kurucusu olduğu serbest şemsiye fona bağlı, özel fonlar dâhil serbest fon sayısının istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacağı düzenlenmiştir. Kural, 29.08.2026 itibarıyla sonuçlanmamış ve yeni başvurulara uygulanacak; mevcut fonlarda uyum için son tarih 30.06.2029 olacaktır.
Her fon için biri sorumlu olmak üzere en az iki portföy yöneticisi görevlendirilecektir. GYF ve GSYF’ler hariç bir portföy yöneticisi en fazla yedi fonun yönetiminde görevlendirilebilecektir. Geçiş döneminde sınır 01.01.2029’dan itibaren on, 01.01.2031’den itibaren yedi fon olacaktır.
Yönetilen kolektif portföy büyüklüğünün %50’den fazlasının serbest fonlardan oluşması halinde PYŞ, sermayesini %10 nakden artırmak üzere Kurula başvuracaktır. İlk değerlendirme 2026 yıl sonu itibarıyla yapılacaktır.
Ayrıca 2027 yılı için başlangıç ve asgari ödenmiş sermaye tutarları geniş yetkili PYŞ’lerde 500 milyon TL, faaliyetleri sınırlı PYŞ’lerde ise 250 milyon TL olarak belirlenmiştir.
SERBEST FONLARIN PORTFÖY SINIRLAMALARI VE İLİŞKİLİ TARAF İŞLEMLERİ
Serbest fonlarda, fon portföy değerinin %5’inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplam değeri fon portföy değerinin %20’sini aşamaz. Yöneticinin yönetim hâkimiyetindeki kişiler ile yöneticinin üst yönetimi veya ortaklarının yönetim hâkimiyetinde bulunan ihraççıların sermaye piyasası araçlarına yapılan toplam yatırımlar da fon portföy değerinin %20’si ile sınırlandırılmıştır.
Halka açık ortaklık paylarına yatırımlar, ortaklığın fiili dolaşım oranına göre fon bazında %2-%8, aynı yöneticinin yönettiği fonların toplamı bakımından %4-%16 arasında kademeli olarak sınırlandırılmıştır. Fon yatırımcılarının yönetim hâkimiyetindeki ihraççılara yatırımlarda ise fon bazında %1, aynı yönetici tarafından yönetilen fonların toplamında %2 sınırı uygulanacaktır.
Bir ihraççının borçlanma araçlarında %10; kira sertifikalarında ise türüne göre %10 veya %25 oranında ihraç miktarı sınırı uygulanacaktır.
Fon sepeti serbest fonlar hariç olmak üzere diğer fonların katılma paylarına toplam yatırım %15, tek bir fonun katılma paylarına yatırım %10 ile; aynı grubun sermaye piyasası araçlarına yapılan toplam yatırım ise %20 ile sınırlandırılmıştır.
Kamu ihraççılarına ait araçlar, BIST 30 payları ile belirli endeks, borsa yatırım, döviz, yabancı ve para piyasası/kısa vadeli fonlar bakımından istisnalar öngörülmüştür.
YATIRIMCI SAYISI, YATIRIM KARARLARI VE RAPORLAMA
Unvanında “özel” ibaresi bulunmayan ve TEFAS’ta işlem görmeyen serbest fonlarda aylık olarak yatırımcı sayısı kontrol edilecektir. Bir ay içerisinde en az 15 gün boyunca yatırımcı sayısının 50 veya altında kalması halinde Kurula beş iş günü içinde bildirim yapılacaktır. Bildirimi takip eden on iş günü içinde fonun özel fona dönüştürülmesi, başka bir fonla birleştirilmesi, TEFAS’ta işlem görmesi veya tasfiyesi için başvuru yapılacaktır. Mevcut fonlarda kontrol 31.12.2026’dan itibaren başlayacaktır.
Son 30 günlük ortalama değeri fonun ortalama portföy değerinin %5’ine ulaşan araçlara ilişkin alım-satım kararları genel müdür onayına tabi olacak ve ilgili belgeler beş yıl saklanacaktır.
REPO, PARA PİYASASI, ÖDÜNÇ VE MURABAHA İŞLEMLERİ
Borsa dışı repo ve ters repo işlemleri çerçeve sözleşme, bildirim ve saklama yükümlülüklerine tabi tutulmuştur.
Ters repoda teminat değeri kural olarak dönüş tutarının en az %105’i olacak; serbest fonların repo işlemleri ile borsa dışı ters repo ve/veya vaad sözleşmelerinde %20 sınırı uygulanacaktır.
Fonlar, Kurucunun TMS/TFRS kapsamında gerçek kişi ilişkili tarafları veya bunların yatırımcısı olduğu fonlarla borsa dışında repo, ters repo veya vaad işlemi yapamayacaktır. Tüzel kişi ilişkili taraflarla işlemler ise portföy değerinin %10’unu aşamayacaktır.
Serbest fonların Takasbank Para Piyasası işlemleri, borçlanma amaçlı işlemler dâhil, fon portföy değerinin %20’si ile sınırlandırılmıştır.
Ödünç alma işlemleri yalnızca serbest fonlarca yapılabilecek; işlem türüne göre teminat, değerleme ve bildirim yükümlülükleri uygulanacaktır.
Diğer taraftan murabaha işlemleri mevduat/katılma hesabı limitlerine, ters murabaha işlemleri ise %10’luk borçlanma sınırına tabi olarak fon portföylerine dâhil edilebilecektir.
PARA PİYASASI VE KISA VADELİ FONLAR
Para piyasası fonlarında mevduat ve katılma hesaplarının toplamı fon portföy değerinin %50’sini, tek bir bankadaki tutar ise %6’sını aşamayacaktır. Para piyasası katılım fonlarında toplam %50 sınırı korunmakla birlikte tek bir banka bakımından %20 sınırı uygulanacaktır.
Para piyasası ve kısa vadeli fonlar Pay Senedi Repo Pazarı’nda fon toplam değerinin %25’ine kadar ters repo yapabilecektir.
Katılım fonu olmayan para piyasası fonlarının portföylerinin en az %10’u devlet iç borçlanma senetleri ve/veya Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama A.Ş. tarafından ihraç edilen kira sertifikalarına yatırılacaktır.
FON UNVANI, TEFAS, SATIŞ VE KAMUYU AYDINLATMA
Fon unvanlarında zorunlu ibareler dışında kural olarak yalnızca bir ilave ibare kullanılabilecek ve yatırım stratejisini yeterince yansıtmayan sübjektif ifadeler sınırlandırılacaktır.
Objektif gerekçe ve Kurul onayı bulunması halinde katılma payı satışına üst limit getirilebilecek; fon performansı tek başına yeterli gerekçe olmayacak ve geri alımlar durdurulamayacaktır.
Kurul tarafından onaylanan izahnamenin tebellüğünden itibaren 60 gün içinde katılma payı satışına başlanmaması halinde izahname onayı geçersiz hale gelecek ve fon resen tasfiye edilecektir.
Serbest fonlarda likidite ihtiyacı nedeniyle pay değeri hesaplama ve iade esaslarında yapılacak değişiklikler genel bekleme süresi uygulanmaksızın ilan edilebilecektir.
TEFAS fonlarında yatırımcı pay oranlarının %30 ila %90 arasındaki belirlenen eşiklere ulaşması veya bu eşiklerin altına düşmesi MKK tarafından açıklanacaktır.
YATIRIM FONLARININ HALKA AÇIK ORTAKLIK PAYLARINA İLİŞKİN İŞLEMLERİ
Özel fonlar, serbest fonlar, GYF ve GSYF’ler özel emir veya Borsa İstanbul Toptan Satışlar Pazarı (“TSP”) işlemlerinde alıcı olamayacak; özel fonlar ve serbest fonlar ayrıca satıcı da olamayacaktır.
GYF ve GSYF portföyündeki borsada işlem görmeyen halka açık ortaklık paylarının işlem gören niteliğe dönüştürülmesinde Kurul onaylı pay satış bilgi formu aranacaktır.
Diğer yatırım fonlarında aynı yöneticinin yönettiği tek bir kurucuya ait tüm fonlar, özel emir veya TSP yoluyla tek seferde bir ortaklığın sermaye veya oy haklarının en fazla %1’ini; 12 aylık dönemde toplam %3’ünü edinebilecektir.
İLK HALKA ARZ BAŞVURULARINDA ÖNCELİK
Kurulun 27.08.2026 tarihli 2026/53 sayılı Bülteninde yayımlanan i-SPK 128.30 sayılı İlke Kararı ile halka açık olmayan ortaklıkların belirli koşullarda, ilan edilen ilk halka arz başvuru sırasına tabi olmaksızın öncelikli olarak değerlendirilmesine imkân tanınmıştır.
Buna göre aşağıdaki kriterlerden en az birinin sağlanması halinde ortaklığın talebi üzerine öncelik verilebilecektir:
- Ortaklığın son 5 yıl içinde değişiklik olmaması kaydıyla şirket merkezinin ve hasılatının %50’sinden fazlasını elde ettiği fabrika/üretim tesisi veya hizmet ofislerinin bulunduğu şehirde halka açılarak borsada işlem görecek ilk ortaklık olması,
- Ortaklığın yönetim hakimiyetine T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Türkiye Varlık Fonu Yönetimi AŞ ve kamu kurumlarının doğrudan veya dolaylı olarak sahip olması,
- Halka arz edilecek payların piyasa değerinin 15.000.000.000 TL’den fazla olması ve yurt dışı yatırımcı grubuna asgari %50 oranında tahsisat öngörülmesi şartıyla halka arzın Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili alt düzenlemelerin yanı sıra genel kabul görmüş uluslararası mevzuata uygun şekilde yapılması amacıyla yabancı dilde hazırlanmış taslak belge setinin Kurulumuza ibraz edilmesi
Kriterlerin sağlanması otomatik bir öncelik hakkı yaratmamaktadır. Ortaklığın açıkça öncelik talep etmesi ve Kurulun bu yönde takdir kullanması gerekmektedir. Bu nedenle öncelik talebinin halka arz dosyasıyla birlikte destekleyici belgelerle sunulması uygun olacaktır.
BORSA DIŞI PAY SATIŞLARI
28.08.2026 tarihli ve 2026/54 sayılı Bültende yayımlanan i-SPK 128.31 sayılı İlke Kararı ile Pay Tebliği’nin 27/1. maddesi kapsamındaki kişilerin özel emir, TSP veya virman/devir dâhil borsa dışı yöntemlerle gerçekleştirecekleri satışlar bakımından yeni eşikler belirlenmiştir.
Herhangi bir 12 aylık dönemde, fiili dolaşım oranı %50’nin üzerinde olan ortaklıklarda sermaye veya oy haklarının %2’sini; %50 veya altında olan ortaklıklarda ise %4’ünü aşan paylar özel emir, TSP veya virman/devir yoluyla Kurul onayı olmaksızın satılamayacaktır.
Eşiklerin aşılması halinde devir öncesinde Kurul onaylı pay satış bilgi formu gerekecek; 29.08.2026 öncesindeki satışlar 12 aylık hesaplamaya dâhil edilmeyecektir.
İNGİLİZCE ÖZEL DURUM AÇIKLAMASI YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Kurulun 13.08.2026 tarihli ve 49/1489 sayılı Kararı uyarınca, 01.10.2026’dan itibaren payları borsada işlem gören tüm halka açık ortaklıklar özel durum açıklamalarını Türkçe ile eş zamanlı olarak İngilizce yayımlayacaktır. İngilizce açıklamada Türkçe açıklamanın esas olduğuna ilişkin çekince yer alacaktır.
SÜRDÜRÜLEBİLİR SERMAYE PİYASASI ARAÇLARI
Kurul, i-SPK 128.18 (24/02/2022 tarih ve 10/296 s.k.) sayılı İlke Kararı ile “Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi” ve “Sürdürülebilirlik Bağlantılı Sermaye Piyasası Araçları Rehberi”ni kabul etmiştir. Söz konusu rehberler kapsamındaki sermaye piyasası araçlarının ihracında tahsil edilecek Kurul ücretlerine %50 indirim uygulanacaktır. Kira sertifikalarında ise bu indirim, 24.06.2016 tarihli ve 20/710 sayılı Kurul Kararı kapsamında uygulanan mevcut indirime ilave olarak uygulanacaktır.
SONUÇ
Ağustos 2026 düzenlemeleri, özellikle serbest fonlar bakımından yatırım yoğunlaşması, ilişkili taraf işlemleri, repo ve para piyasası işlemleri, yatırımcı sayısı ve yatırım kararlarının belgelendirilmesine ilişkin önemli sınırlamalar getirmektedir. PYŞ’lerin ise fon sayısı, portföy yöneticisi kapasitesi ve sermaye yeterliliğini birlikte planlaması gerekecektir.
Buna karşılık likidite ihtiyacında serbest fon esaslarının daha hızlı değiştirilebilmesi, murabaha işlemlerinin açıkça düzenlenmesi ve sürdürülebilir sermaye piyasası araçlarında Kurul ücretlerinin azaltılması uygulamayı kolaylaştıran değişikliklerdir.
Halka arzlar bakımından ise yeni öncelik rejimi, belirlenen kriterlerden birini sağlayan ortaklıklara başvuru sırasından bağımsız değerlendirilme imkânı vermektedir. Ancak öncelikten yararlanma ortaklığın talebine ve Kurulun takdirine bağlıdır.
İlgili SPK Bültenleri ve Rehber için:
