1. Genel Olarak

1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Değişiklik Yönetmeliği”) ile tüketici haklarının korunması ve aldatıcı ticari uygulamaların önlenmesi amacıyla “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği” (“Yönetmelik”)nde değişiklikler yapılmıştır.

2. Değişiklikler

A. Yönetmelik Kapsamına Yeni Tanımlar Eklenmesi;
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 1. maddesi ile Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasına Yönetmelik kapsamında getirilen düzenlemeler ve yeni maddeler dikkate alınarak aşağıdaki tanımlar eklenmiştir.
    • Çevresel beyan: Bir mal veya hizmetin bileşeni, üretimi, piyasaya arz süreci, sunumu, kullanımı ya da bertaraf edilme süreci ile ilgili olarak çevresel fayda sağladığına veya çevreye olumsuz etkisinin azaltıldığı ya da bulunmadığına ilişkin ibare veya görseli,
    • Sosyal medya: Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses ve konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan ortamı,
    • Sosyal medya etkileyicisi: Sosyal medya üzerinden, doğrudan veya dolaylı olarak kendisi ya da reklam veren adına bir mal veya hizmetin tanıtımına yönelik içerik paylaşarak pazarlama iletişiminde bulunan ve bu iletişimi herhangi bir menfaate dönüştüren gerçek veya tüzel kişiyi,
    • Tüketici değerlendirmeleri: Tüketicilere sunulan bir mal veya hizmetin üretim süreçleri dahil niteliği, tanıtımı, satışı, teslimatı, kredi ve sigorta gibi yan sözleşmeleri ya da kullanımı ile ilişkili olarak yapılan yorumlar ile puan veya yıldız gibi derecelendirme uygulamaları da dahil olmak üzere tüketiciler tarafından internet ortamında yapılan her türlü tüketici deneyimini belirten ifade, onay ve derecelendirmeleri,
B. Akademik Unvanların Kullanımı;
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 2. maddesi ile Yönetmeliğin “Doğruluk ve Dürüstlük” başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “ödüller,” ibaresinden sonra gelmek üzere “akademik unvanlar,” ibaresi eklenmiştir. Bu kapsamda madde metni;

“Reklamlar, aşağıda sayılan haller başta olmak üzere, hiçbir konuda tüketiciyi doğrudan veya dolaylı olarak yanıltabilecek ifade ya da görüntüler içeremez:
g) Resmi tanınma ya da onay, madalyalar, ödüller, akademik unvanlar, diplomalar ve benzeri belgeler,”

şeklinde olmaktadır. Böylece tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin engellenmesi gayesiyle, ticari reklam ve ilanlarda akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı bir biçimde kullanılamayacağına dair açık bir hüküm mevzuata eklenmiştir.

C. İndirimli Satış Reklamları;
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 4. maddesi ile Yönetmeliğin “İndirimli satış reklamları” 14. maddesine aşağıdaki değişiklik yapılmış ve fıkra eklenmiştir.

“(3) İndirimden önceki fiyat tespit edilirken mal satışına ilişkin reklamlarda, indirimin başlangıç tarihinden önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat; meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır. (5) Bir mal veya hizmetin, satıcı veya sağlayıcı tarafından farklı satış kanalları üzerinden satışa sunulması halinde, indirimli satış reklamında esas alınacak indirimden önceki fiyat, yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyat dikkate alınarak üçüncü fıkra uyarınca belirlenir. Bir satış kanalında uygulanan fiyat, diğer kanallarda yapılacak indirimli satış için esas alınamaz.”

  1. Yeni yönetmelik ile indirimli satış reklamlarında referans fiyatın tespiti yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, mal satışlarında indirimden önceki fiyat için baz alınan otuz günlük süre on güne düşürülmüştür. Bu bakımdan yeni düzenlemeye göre indirimden önceki referans fiyat belirlenirken son 10 günlük dönem dikkate alınacaktır.
  2. Çabuk bozulabilen ürünler ve hizmetlerde ise doğrudan bir önceki fiyatın esas alınması kararlaştırılmıştır. Bu, özellikle otelcilik, eğitim, güzellik hizmetleri, abonelik, restoran hizmeti, bakım-onarım gibi alanlarda önemli. Ancak “bir önceki fiyat” sisteminin teorik olarak fiyatın kısa süreli yükseltilip ardından indirilerek yüksek indirim algısı yaratılmasına daha açık olması nedeniyle,madde 14/2’deki yanıltıcı indirim yasağı ve Yönetmelik’in genel doğruluk/aldatıcılık hükümleri önemini korumaktadır.
  3. Farklı satış kanalları üzerinden yapılan indirimlerde yalnızca ilgili kanalın kendi fiyatının baz alınacağı kuralı getirilerek diğer kanallardaki fiyatların emsal teşkil etmesi önlenmiştir. Böylece bir ürün;
    • Markanın kendi internet sitesinde,
    • Mobil uygulamasında,
    • Fiziki mağazada,
    • Üçüncü taraf pazaryerlerinde

farklı fiyatlarla satılabiliyorsa, indirim yapılan kanalın kendi fiyat geçmişi dikkate alınacaktır. Bir başka kanaldaki daha yüksek fiyat, indirim oranını büyük göstermek için kullanılamayacaktır. Söz konusu düzenleme, Reklam Kurulu Kılavuzu ve önceki Kurul kararlarında benimsenmiş olan ilkelerin Yönetmelik’e yansıtılmış olmasından ibarettir.

D. Çevresel Beyanlar ve İspat Yükümlülüğü
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 5. maddesi ile Yönetmeliğin “Çevreye ilişkin beyanlar içeren reklamlar” 17. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
  2. Çevre dostu”, “doğaya zarar vermez”, “sürdürülebilir” veya benzeri genel ifadeler, hangi çevresel özelliğe dayandığı açıklanmadan ya da tüketicide belirsizliğe neden olacak şekilde kullanılamayacaktır. Çevresel beyanın ürünün tamamına mı, ambalajına mı, üretim sürecine mi, taşımaya mı veya imha aşamasına mı ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir. Sertifika ve onayların da yetkili kurumlar, üniversitelerin ilgili bölümleri veya akredite ya da bağımsız test ve değerlendirme kuruluşlarının belgeleriyle ispatlanması gerekir.
E. Yapay Zekâ ve Dijital Karakterler;
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 6. maddesi ile Yönetmeliğin “Görseller ile yazılı ve sesli ifadelerin sunuluşu” başlıklı 18. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Reklamlarda, tüketicilerin bir mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ veya başka bir yazılımın kullanılması yahut yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu husus açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilir.”

  1. Yeni yönetmelik ile yapay zekâ destekli reklamcılık yasal bir çerçeveye kavuşturulmuştur. Yapay zekâ kullanılarak oluşturulan bir reklamın tüketiciyi yanıltmaması adına bu hususun reklamdan açıkça anlaşılabilir olması gerekmektedir. Buna göre yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlerin reklamlarda kullanılması halinde, içeriğin yapay zekâ ile oluşturulduğunun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
  2. Yapay zekâ etiketi yalnızca tamamen yapay karakterler bakımından değil; gerçekçi avatar, sentetik ses, yüz değiştirme ve dijital kopya uygulamaları bakımından da değerlendirilmelidir.
  3. “Yapay zekâ destekli içerik” ibaresinin çok küçük puntoda veya yalnızca açıklama metninin sonunda gösterilmesi yeterli kabul edilmeyebilir. Bilgilendirmenin tüketicinin içerikle ilk karşılaşmasında görülebilir olması gerekmektedir.
F. Sosyal Medya Etkileyicileri Aracılığıyla Yapılan Reklamlarda Yeni Kurallar;
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 7. maddesi ile Yönetmeliğe “Sosyal Medya Etkileyicileri Aracılığıyla Yapılan Reklamlar” başlıklı 23/A maddesi eklenmiştir. Mevzuata “Sosyal Medya Etkileyicisi” tanımı ilk kez resmi olarak eklenmiştir. “Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz’da bulunan birçok ilke yönetmelik hükmü haline getirilmiş durumdadır.
  2. 23/A maddesiyle sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan ticari reklamların tüketici tarafından ilk bakışta anlaşılabilir olması amaçlanmış; reklam niteliğinin açıklanmasına ilişkin yükümlülükler ayrıntılı ve bağlayıcı hale getirilmiştir. Buradaki ölçüt ortalama tüketicinin içeriği gördüğü ilk anda bunun ticari nitelikte olduğunu anlayabilmesi. Böylece ticari ilişkinin tüketiciden gizlenmesi veya yeterince görünür şekilde açıklanmaması yasaklanmış bulunuyor. Bu kapsamda, sosyal medya etkileyicisi ile reklam veren arasında ücret, ücretsiz veya indirimli ürün/hizmet, etkinlik katılımı, kampanya, çekiliş veya benzeri bir menfaat ilişkisi bulunması halinde paylaşımın reklam niteliği açıkça belirtilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Ayrıca yalnızca genel nitelikteki “iş birliği” veya “sponsor” ifadeleriyle yetinilmemiş, “Reklam” veya “Tanıtım” ibarelerinden birinin kullanılması ve reklam verenin kimliğinin de anlaşılır biçimde gösterilmesi zorunlu tutulmuştur. Düzenleme, reklam açıklamasının yalnızca içerikte bulunmasını yeterli görmemekte; açıklamanın ilk bakışta görülebilir, okunabilir, diğer etiketlerden ayrılabilir ve platformun teknik özellikleri nedeniyle gizlenmeyecek şekilde sunulmasını da aramaktadır. Birden fazla paylaşım, hikâye veya farklı paylaşım formatından oluşan reklam kampanyalarında ise açıklamanın her bir içerikte ayrı ayrı yer alması gerekmektedir. Bu yönüyle 23/A maddesi, sosyal medya etkileyicisi reklamlarında şeffaflığı artıran ve örtülü reklam uygulamalarının önüne geçmeyi amaçlayan daha sıkı ve  standartlaştırılmış bir uyum rejimi oluşturmaktadır.
G. Hedefli Reklamcılık;
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 9. maddesi ile Yönetmeliğe “Hedefli Reklamcılık” başlıklı 25/A maddesi eklenmiştir.

“(1) Satıcı ve sağlayıcılar ya da bunlar adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcılar tarafından; tüketicilerin çevrimiçi davranışları, tercihlerine ilişkin geçmiş kayıtlar, konum bilgileri, demografik veriler veya benzeri kişisel veriler analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel olarak reklam içeriğinin sunulması faaliyetleri hedefli reklamcılık olarak kabul edilir.
(2)Hedefli reklamcılık, reklamın hangi kriterler kullanılarak ilgili tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgilerin tüketiciye sunulması koşuluyla gerçekleştirilebilir.
(3)Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamaz.”

  1. Maddenin temel amacı, kişisel verilere dayalı reklam hedeflemesini yasaklamak değil; hedefli reklamcılığı şeffaflık, tüketici kontrolü ve çocukların korunması esaslarına bağlamaktır. Tüketicilerin kişisel verileri ve çevrimiçi davranışları analiz edilerek gerçekleştirilen reklam faaliyetlerinde tüketicinin daha etkin korunması amaçlanmıştır
  2. Sonuç olarak 25/A maddesi, kişisel verilere dayalı hedefli reklamcılığı bütünüyle yasaklamamakta; bu faaliyeti şeffaflık ve tüketicinin hedefleme kriterleri üzerindeki kontrolünün artırılması şartına bağlamaktadır. Tüketiciye reklamın hangi kriterlere dayanılarak gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde açıklanmalıdır. Buna karşılık çocuk olduğu bilinen veya makul olarak bilinmesi gereken tüketiciler bakımından daha katı bir yaklaşım benimsenmiş ve kişisel verilere dayalı profilleme yoluyla hedefli reklam yapılması doğrudan yasaklanmıştır. Düzenleme ayrıca KVKK’dan bağımsız bir kişisel veri işleme yetkisi yaratmadığından, hedefli reklam faaliyetlerinin hem tüketici/reklam hukuku hem de kişisel verilerin korunması hukuku bakımından birlikte değerlendirilmesi gerekir.
H. Tüketici Değerlendirmeleri ve Şikâyet Platformları
  1. Değişiklik Yönetmeliği’nin 12. maddesi ile Yönetmeliğin “Tüketici Değerlendirmeleri” başlıklı 28/B maddesinde birtakım değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliklere göre;
  2. İnternet ortamında yayımlanan tüketici yorumlarının güvenilir ve şeffaf olmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Buna göre yalnızca satın alımı doğrulanabilen tüketicilerin değerlendirmeleri yayımlanabilir ve değerlendirmelerin yayımlanmasına ilişkin kurallar tüketicilerin kolayca erişebileceği şekilde açıklanmalıdır. Farklı başlıklar altında yapılan yorumların tamamına aynı alanda erişim sağlanmalı; olumlu ve olumsuz yorumlar arasında ayrım yapılmadan, objektif kriterlerle ve en az bir yıl süreyle yayımlanmalıdır. Yayımlanmayan yorumların gerekçesi tüketiciye bildirilmelidir.
  3. Mevzuata aykırı sağlık beyanı içeren yorumların yayımlanması yasaktır. Tüketici değerlendirmelerinin reklamlarda veya başka mecralarda kullanılması halinde yorumların genel görünümü gerçeğe uygun şekilde yansıtılmalı ve satın alımı doğrulanmamış yorumlardan yararlanılmamalıdır. Tüketici mağduriyetinin sonradan giderilmesi halinde bu durum da ilk yorumla birlikte gösterilmelidir. Ayrıca satışları artırmak amacıyla sahte veya yanıltıcı olumlu yorum yaptırılması ya da bu amaçla hizmet satın alınması açıkça yasaklanmıştır.

3. Sonuç

  1. 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, özellikle dijital reklamcılık ve e-ticaret uygulamalarında şeffaflığın artırılması, tüketicilerin yanıltıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı daha etkin korunması ve yeni reklam modellerinin belirli kurallara bağlanması yönünde önemli değişiklikler getirmiştir.
  2. Değişikliklerle; indirimli satış reklamlarında referans fiyatın belirlenmesi ve farklı satış kanallarının ayrıştırılması, çevresel beyanların somut ve ispatlanabilir olması, reklamlardaki yapay zekâ kullanımının belirli durumlarda açıkça belirtilmesi, sosyal medya etkileyicisi reklamlarının reklam olduğunun tüketici tarafından ilk anda anlaşılabilmesi, hedefli reklamcılıkta kullanılan kriterler konusunda tüketicinin bilgilendirilmesi ve çocukların profillemeye dayalı hedefli reklamlardan korunması ile tüketici değerlendirmelerinin doğrulanabilir, objektif ve manipülasyondan uzak şekilde yayımlanması yönünde yeni yükümlülükler öngörülmüştür. Ayrıca akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanılmasının yasak olduğu açıkça düzenlenmiştir.
  3. Bu kapsamda özellikle e-ticaret şirketleri, perakende ve tüketici markaları, dijital platformlar, reklam verenler ve reklam ajanslarının mevcut reklam ve pazarlama süreçlerini yeni düzenlemeler doğrultusunda gözden geçirmeleri önem taşımaktadır. Şirketlerin fiyat ve kampanya altyapılarından sosyal medya etkileyicisi iş birliklerine, çevresel reklam iddialarından yapay zekâ kullanımına, hedefli reklam sistemlerinden tüketici yorumlarının doğrulanması ve yayımlanmasına kadar ilgili süreçlerde gerekli teknik, sözleşmesel ve organizasyonel uyum çalışmalarını gerçekleştirmeleri gerekecektir.
  4. Genel olarak değişikliklerin, reklamın ticari niteliğinin, dayandığı verilerin, fiyat avantajının ve tüketiciye sunulan iddiaların daha açık, doğrulanabilir ve şeffaf hale getirilmesi yönünde bir yaklaşım benimsediği değerlendirilmektedir. Bu nedenle yeni düzenlemeler, reklam ve pazarlama faaliyetlerinin yalnızca içerik bakımından değil, bu faaliyetlerin oluşturulması, hedeflenmesi, sunulması ve denetlenmesine ilişkin süreçler bakımından da yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır.

Diğer Haberler & Yayınlar